Mausoleum Anıt Müzesi
Türk ve Danimarka hükümetlerinin maddi katkılarıyla gerçekleştirilen Mausoleum Projesi 1977 yılına kadar kazılarla sürdürülmüş ve sonrasında bu anıtsal mezarın kalıntılarının müze olarak halka açılmasına karar verilmiştir. İdari olarak Mausoleum müzesi Bodrum Sualtı Arkeolojisi Müzesinin yönetimine bağlıdır. Müzede anıtın temellerinin, Mausolos’un mezarının bulunduğu kayalıklar, anıt mezara ait planlar, şemalar, anıtın devrin ünlü heykeltıraşları tarafından yapılmış kabartmalarının alçı kopyaları yer alır.
Müze binasında ise antik Halikarnas şehrinin planını, anıtsal mezarın ve onu çeviren kutsal alanın 1:50 ölçülerinde maketini ve anıtın tarihin çeşitli çağlarında çizilmiş ve nasıl olduğunu göstermeye çalışan planları, 105*204 metre ölçülerindeki olan yapay teras Mausolos’un cenazesinin yakıldığı ve onun adına törenler, yarışlar düzenlenen kutsal alanın maketleri bulunmaktadır.
Müzede ayrıca arkeolojik bulgular ve şehri detaylı bir şekilde tasvir eden Vitrivius’un anlatımlarından yola çıkılarak hazırlanan şehir planı ve bu planda Mausolos’un sarayını ve antik yazarların bahsettiği gizli limanı, şehri çeviren 7 km uzunluğundaki duvarları, Mausoleion’u, tiyatroyu, Myndos kapısı görülmektedir.
En az 1500 yıl ayakta kalan bu görkemli anıt-gömütün 1303′te çok şiddetli bir deprem sonucu yıkıldığı tahmin edilmektedir. 242.5×105 metre bir alanda tabanı 38×32 metre olan bir dev yapıdır.
Mavssolos Karya satrabı iken(M.Ö.355) yapımına başlanıyor, ölümünden sonra karısı (ve kız kardeşi) Artemisia II döneminde yapımı sürüyor. Artemisia’nın ölümünün ardından, satraplık savaşımı sırasında yapımına ara veriliyor ve sonunda sırf sanat adına, sanatçılar kendi çabalarıyla tamamlıyor bu muazzam anıtı.
Antik yazarların anlattıklarına göre , dört bölümünden oluşan Mozole’nin en altında yüksek bir podyum üzerinde 33 İyon sütunlu tapınak ve onun da üstünde 24 basamaklı piramit biçiminde bir çatı; en tepede dört atın çektiği bir araba içinde Mavsolos ile II. Artemisia’nın yontuları yol alıyor.
Bugün müze olarak düzenlenen Mozole’de ne yazık ki- mezar odası ve dümdüz bir kalıntı alanı görülmektedir. Kusursuz heykel ve kabartmalar, perdahlı mermer olarak değil, alçı kopyalar şeklinde sergilenmektedir. Heykel ve heykel parçalarıyla frizler British Museum’da bulunmakta. Bodrum’da ise bir tek orijinal friz bulunmaktadır.